Wapń i skorupka: kreda, grys, muszle

Ile wapnia potrzebują nioski i inne ptaki, czym go uzupełnić i dlaczego część trzeba dać w grubych cząstkach na noc.

Wapń w paszy według kalkulatora

PtakiWapń w paszy
Kurczęta i kurki do 14. tygodnia1%
Kurki przed nieśnością (15–20 tygodni)2%
Kury nioski3,5–3,8%
Brojlery0,9–1%
Indyki rosnące1–1,2%
Kaczki i gęsi rosnące0,9–1%
Kaczki w nieśności3,6%
Gęsi w nieśności2,65%

Normy, z których liczy kalkulator Mojej Paszy (procent w gotowej mieszance).

Ile wapnia potrzebują ptaki

Wapń idzie na skorupkę, dlatego pasza nioski ma go kilka razy więcej niż pasza ptaków, które nie niosą. Książka podaje dla niosek 3,6% wapnia na początku nieśności (do około 45. tygodnia), 3,8% w tygodniach 46–60 i 4,0% później; kalkulator liczy dwa okresy, z 3,5% i 3,8%.

Kurkom przed nieśnością wapń podnosi się dopiero na ostatnie tygodnie odchowu. Hy-Line zaleca rosnącym kurkom najwyżej 1% wapnia, a przed nieśnością 2,5–2,75%; za dużo wapnia u ptaków, które jeszcze nie niosą, uszkadza nerki (dna moczanowa).

Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, tab. 7, s. 41–42; Hy-Line International, Technical Update „Gout” (dna moczanowa)

Skąd wapń: kreda, muszle, grys, skorupy

Ptak wykorzystuje 90–100% wapnia z kredy, skorup, mączek rybnych i fosforanów, a z pasz roślinnych prawie nic. Dlatego zboża i śruty, nawet w dużej ilości, nie pokryją potrzeb niosek.

Kreda pastewna ma około 36% wapnia, mielone muszle 38%, a skorupy jaj 37%. W mieszance dla niosek ze zbóż i śruty sojowej trzeba więc około 10% kredy, żeby dojść do 3,8% wapnia (wyliczone z tych liczb).

Kreda dolomitowa się nie nadaje: ma 10–12% magnezu, a ptak przyswaja z niej tylko około 50% wapnia. Magnezu drobiowi dodawać nie trzeba, a już 3–4 g na kilogram paszy pogarsza przyrosty i skorupy.

Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 15–16 i 18

Dlaczego grube cząstki na noc

Skorupka powstaje w nocy, kiedy kura nie je. Grubsze cząstki wapnia rozpuszczają się wolniej i oddają wapń właśnie w nocy, więc kura mniej bierze go z własnych kości.

Chodzi o cząstki około 2–4 mm: grys wapienny albo muszle ostryg. Książka zaleca, żeby 30–50% wapnia nioska dostawała właśnie w takiej postaci: skorupa jest lepsza, zwłaszcza pod koniec nieśności. Grys albo muszle najlepiej dawać do woli w osobnym karmidle.

Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 16 i 39–40

Wapń i fosfor

Wapnia do fosforu przyswajalnego ma być w paszy około 2:1, a u niosek około 12:1. Nadmiar wapnia obniża przyswajanie fosforu i cynku.

U niosek 0,20% fosforu przyswajalnego może nie wystarczyć, a 0,50% już pogarsza skorupy. Dorosłe kury wykorzystują około połowy fosforu z pasz roślinnych, młode 30–40%.

Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 15–16 i 40

Co jeszcze psuje skorupkę

Wolne kwasy organiczne w paszy pogarszają skorupę, dlatego nioskom i stadom reprodukcyjnym podaje się sole tych kwasów.

U gęsi w nieśności kiszonki są mniej wskazane, bo kwas szczawiowy psuje skorupę; przy kiszonkach gęsi muszą mieć mieszankę mineralną albo grys do woli.

Ptaki wodne potrzebują w nieśności mniej wapnia niż kury: gęsi 2,5–2,8% w paszy, kaczki typu pekin 3,2–4,0%. Samce gęsi przy dawkach mieszanych 0,9–1,0%, a samice mają kredę albo muszle do woli.

Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 27–28, 71, tab. 27 i 33–34

Sprawdź wapń swojej mieszanki w kalkulatorze: pokaże, ile wapnia brakuje, i podpowie, ile kredy albo muszli dodać. Zobacz też: Kury nie niosą jajek?

Dla twórców aplikacji

Normę wapnia i fosforu dla każdego gatunku i okresu oraz najwyższy zalecany udział kredy, muszli i skorup (z powodem) podaje narzędzie normy_drobiu. Czym uzupełnić brak wapnia, z cenami i sklepami, podaje szukaj_dodatkow z parametrem brakuje: "wapn". Wyślij zapytanie POST na https://mojapasza.com/mcp z nagłówkami Content-Type: application/json i Accept: application/json, text/event-stream.

{
  "jsonrpc": "2.0",
  "id": 1,
  "method": "tools/call",
  "params": {
    "name": "normy_drobiu",
    "arguments": {
      "drob": "kury-nioski-ciezkie",
      "okres": "powyżej 45"
    }
  }
}

Fragment odpowiedzi (result.structuredContent, stan na 30 października 2026):

{
  "gatunek": "Kury nioski - ciężkie",
  "norma": {
    "okres": "Niesienie (powyżej 45%)",
    "ca": 3.8,
    "p": 0.5,
    "…": "…"
  },
  "zalecane_udzialy": {
    "grupa": "Nioski i stado zarodowe",
    "surowce": [
      {
        "surowiec": "Kreda, muszle, skorupy jaj",
        "nazwy_w_bazie": [
          "Kreda pastewna",
          "Muszle mielone",
          "Skorupy jaj"
        ],
        "maks_proc": 12,
        "powod": "Źródło wapnia. Nioska potrzebuje 3,5–4% wapnia w paszy, kurka tuż przed nieśnością 2–2,75%, a ptaki, które nie niosą, około 1%. Nadmiar u młodych ptaków niszczy nerki."
      },
      "…"
    ]
  }
}

Limity, darmowy klucz aplikacji, licencja i zasady pokazywania cen: Dla twórców aplikacji.

Porady są ogólne. Gdy kury mają kruche kości, kuleją albo znoszą jajka bez skorupy przez dłużej niż kilka dni, pokaż je lekarzowi weterynarii.

Najczęstsze pytania

Ile kredy dodać do paszy dla kur niosek?

Około 10% kredy pastewnej w mieszance ze zbóż i śruty sojowej daje 3,8% wapnia (kreda ma około 36% wapnia; wyliczone). Część wapnia, 30–50%, lepiej dać w grubym grysie albo muszlach do woli (IFiŻZ PAN 2025, s. 39–40).

Czy kreda dolomitowa nadaje się dla kur?

Nie. Ma 10–12% magnezu, a ptak przyswaja z niej tylko około połowy wapnia (IFiŻZ PAN 2025, s. 16). Wybierz kredę pastewną, grys wapienny albo muszle.

Czy można dawać kurom skorupki jaj?

Tak, skorupy jaj są dobrym źródłem wapnia: mają około 37% wapnia, a ptak przyswaja go w 90–100%, jak z kredy (IFiŻZ PAN 2025, s. 15).

Kiedy dawać kurkom więcej wapnia?

Dopiero tuż przed nieśnością. Rosnącym kurkom najwyżej 1% wapnia, przed nieśnością 2,5–2,75% (Hy-Line); kalkulator liczy dla kurek w wieku 15–20 tygodni 2%. Za wcześnie podany nadmiar wapnia uszkadza nerki.

Dlaczego kury znoszą jajka z cienką skorupą?

Najczęściej z braku wapnia w paszy albo zbyt drobnej kredy, która nie wystarcza na noc, gdy powstaje skorupka. Szkodzi też za dużo albo za mało fosforu, kreda dolomitowa (magnez) i wolne kwasy w paszy (IFiŻZ PAN 2025, s. 16, 18, 27–28, 39–40). Z wiekiem kury potrzebują więcej wapnia.

Otwórz kalkulator pasz dla drobiu →

Ostatnia zmiana treści: . Pełna, interaktywna wersja: Wapń i skorupka: kreda, grys, muszle.