Czym i ile karmić gąsięta, gęsi rzeźne i owsiane oraz stado na jaja. Gęś to ptak pastwiskowy: mieszanka uzupełnia zielonkę, a nie odwrotnie.
Te liczby bierze kalkulator, gdy wybierzesz gęsi. Normy na 1 kg mieszanki; dawka to mieszanka na ptaka dziennie.
| Okres | Energia, MJ | Białko, % | Wapń, % | Fosfor, % | Włókno do, % | Dawka, g/dzień |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1-4 tygodnie | 11,5 | 20 | 1 | 0,7 | 4 | 163 (45–290) |
| 5-8 tygodni | 11,3 | 16 | 0,9 | 0,6 | 5 | 382 (335–430) |
| Powyżej 8 tygodni | 10,5 | 14 | 0,9 | 0,55 | 8 | 311 (280–330) |
| Stado zarodowe: spoczynek | 9,9 | 12 | 0,9 | 0,6 | 10 | 200 (200–260) |
| Stado zarodowe: przygotowanie do nieśności | 10,7 | 13,5 | 1,1 | 0,6 | 7 | 225 (200–250) |
| Stado zarodowe: nieśność | 11,3 | 14 | 2,65 | 0,6 | 5 | 385 (300–470) |
Stado zarodowe: IFiŻZ PAN 2025, tab. 27 (s. 72), przedziały z tabeli podane jako środek; fosfor ogólny. Odchów: normy kalkulatora, zbliżone do tab. 28 dla gąsiąt hodowlanych (np. białko 20% wobec 20,5% w tabeli). Dawki i ich źródła: Ile paszy zjada gęś.
Gęś najlepiej z drobiu korzysta z tego, co rośnie w gospodarstwie: pastwiska, resztek pożniwnych po zbożach, rzepaku i bobowatych. Dorosła gęś zjada do 1000 g zielonek, 350–400 g okopowych i 450–470 g pełnoporcjowej mieszanki treściwej dziennie.
U gęsi w wieku 11–12 tygodni przewód pokarmowy ma do 4 m, a jelita ślepe 45–90 cm. Żołądek mięśniowy jest około trzy razy silniejszy niż u kury, a bakterie w jelitach ślepych fermentują włókno. Dlatego gęś dobrze wykorzystuje zielonki, a pokarmu pochodzenia zwierzęcego nie potrzebuje.
Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 69
Przez pierwsze 3 tygodnie mieszanka ma mieć 20,5% białka i 11,7 MJ energii (gąsięta hodowlane, tab. 28); dla gąsiąt rzeźnych książka podaje 19–22% białka i 11,9–12,0 MJ (tab. 31). Później białko spada do 17–17,5%.
Zielonkę daje się jak najwcześniej, już w pierwszym tygodniu. Instrukcja z Koludy Wielkiej podaje na gąsię 20 g zielonki w 1. tygodniu, 450 g w 5. i 800 g w 8., obok 50, 240 i 230 g paszy treściwej.
Gąsięt, które mają zostać na rozród, nie karmi się zbyt intensywnie: zbyt wcześnie się otłuszczają, potem grozi im stłuszczenie wątroby i słabsza nieśność. Lepiej mniej energii, więcej pasz gospodarskich i włókna.
Gąsięta są wrażliwe na niedobór biotyny i niacyny; choroby nóg bywają mylone z niedoborem witamin A i D3 i krzywicą. Korzystne są drożdże.
Już pod koniec pierwszego tygodnia gąsięta powinny mieć w osobnym karmidle mieszankę mineralną z gruboziarnistym żwirem 2–4 mm, kredą pastewną i premiksem. Żwiru nie zastępuj drobnym piaskiem.
Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, tab. 28 i 31, s. 70–76; Instrukcja wychowu gąsiąt rodzicielskich, IZ PIB Zakład Doświadczalny Koluda Wielka, 2025
Gąsięta rzeźne, ubijane po 8–9 tygodniach, rosną najszybciej, gdy obok mieszanki dostają tańsze pasze objętościowe. Po 8. tygodniu tabela spożycia podaje dla nich już tylko pasze gospodarskie.
Gęś owsiana (ubój w wieku około 14–16 tygodni) przez ostatnie 2–3 tygodnie dostaje owies, łącznie 8–12 kg na ptaka, i marchew, do 8 kg. Pomagają enzymy, aminokwasy siarkowe (lepsze pierze) i owies skiełkowany.
Koluda Wielka w tuczu owsianym podaje dziennie 600 g owsa w 13. tygodniu, 500 g w 14. i 450 g w 15., już bez zielonki.
Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 70, tab. 32; Instrukcja wychowu gąsiąt do tuczu, IZ PIB Zakład Doświadczalny Koluda Wielka, 2025
Spoczynek zaczyna się w sierpniu, czasem pod koniec lipca. Gęsi dostają wtedy tanie zielonki z niewielkim dodatkiem zbóż i dużo ruchu. Koluda Wielka podaje w tym czasie około 200 g paszy treściwej dziennie przy zielonce do woli.
Na początku grudnia stado się zastawia: gęsi dostają więcej paszy, 200–250 g pełnoporcjowej mieszanki dziennie, i stopniowo program świetlny.
Nieśność trwa, zależnie od chowu, od końca stycznia do końca czerwca albo lipca. Nioski dostają 300–470 g pełnoporcjowej mieszanki dziennie; można dodać rozdrobnioną marchew, dynię albo buraki. Gęsi w pierwszym roku nieśności Koluda Wielka karmi dawką nie wyższą niż 400 g.
W nieśności pasza ma 2,5–2,8% wapnia. Przy dawkach mieszanych samce potrzebują 0,9–1,0% wapnia, a samice mają do woli kredę albo śrutowane muszle. Dobrze zbilansowane aminokwasy pozwalają zejść z białkiem nawet do 13% bez spadku nieśności.
Na wylęgowość działają witaminy „lęgowe”: B2, B12, A, D3, niacyna, biotyna i kwas foliowy.
Rocznie gęś rodzicielska zjada w Koludzie Wielkiej 72–75 kg paszy treściwej w nieśności (styczeń–lipiec) i 28–30 kg w spoczynku (sierpień–grudzień), do tego około 120 kg zielonki w spoczynku.
Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 69–72, tab. 27; Instrukcja wychowu gąsiąt rodzicielskich, IZ PIB Zakład Doświadczalny Koluda Wielka, 2025
Susze z zielonek mogą stanowić do 15% dawki młodzieży i 25–30% dawki niosek. Dobrze sprawdzają się nasiona bobowatych, jęczmień i śruta rzepakowa; tuczącą kukurydzę trzeba ograniczać.
Kiszonki są mniej wskazane w nieśności, bo kwas szczawiowy psuje skorupę. Przy kiszonkach gęsi muszą mieć mieszankę mineralną albo grys wapienny do woli.
Dla ptaków wodnych nie ma programu kokcydiostatyków, a niektóre z tych środków powodują u kaczek i gęsi poważne zaburzenia (s. 31). Książka mówi też wprost: pełnoporcjowymi mieszankami dla brojlerów i indyków nie karmi się ptaków wodnych (s. 31–32).
Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 31–32 i 71
Ułóż mieszankę dla gęsi w kalkulatorze: wybierz gęsi i okres, wpisz swoje zboża, a dobierze proporcje pod normę i policzy paszę na miesiąc.
Normy gęsi z tego poradnika, typową dawkę i zalecane udziały surowców dla każdego okresu podaje narzędzie normy_drobiu; okresy stada na jaja to Zarodowe (nieśność), Zarodowe: spoczynek i Zarodowe: przygotowanie do nieśności. Mieszankę pod te normy dobiera dobierz_proporcje. Wyślij zapytanie POST na https://mojapasza.com/mcp z nagłówkami Content-Type: application/json i Accept: application/json, text/event-stream.
{
"jsonrpc": "2.0",
"id": 1,
"method": "tools/call",
"params": {
"name": "normy_drobiu",
"arguments": {
"drob": "gesi",
"okres": "Zarodowe"
}
}
}
Fragment odpowiedzi (result.structuredContent, stan na 30 października 2026):
{
"gatunek": "Gęsi",
"norma": {
"okres": "Zarodowe",
"em": 11.3,
"bialko": 14,
"ca": 2.65,
"p": 0.6,
"wlokno": 5,
"na": 0.15,
"mn": 60,
"zn": 60,
"fe": 40,
"i": 1
},
"dawka_typowa_g_na_sztuke": {
"g": 385,
"zakres": "300–470",
"zrodlo": "IFiŻZ PAN 2025 (Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6), s. 70: gęsi w nieśności, mieszanka pełnoporcjowa"
},
"zalecane_udzialy": {
"grupa": "Kaczki i gęsi w stadzie zarodowym",
"surowce": [
"…"
]
}
}
Limity, darmowy klucz aplikacji, licencja i zasady pokazywania cen: Dla twórców aplikacji.
Porady są ogólne. Gdy gęsi kuleją, chudną albo przestają jeść, pokaż je lekarzowi weterynarii.
Gąsię w tygodniach 1–4 około 163 g mieszanki, w tygodniach 5–8 około 382 g (gęsi rzeźne, IFiŻZ PAN 2025, tab. 32). Dorosła gęś zjada do 450–470 g mieszanki treściwej, a obok niej do 1000 g zielonek; nioska 300–470 g pełnoporcjowej mieszanki.
Od sierpnia do początku grudnia gęsi są w spoczynku: tanie zielonki z niewielkim dodatkiem zbóż i dużo ruchu (IFiŻZ PAN 2025, s. 69). Koluda Wielka podaje w tym czasie około 200 g paszy treściwej dziennie przy zielonce do woli. Od grudnia, przed nieśnością, 200–250 g pełnoporcjowej mieszanki.
Mieszanek pełnoporcjowych dla brojlerów i indyków nie: książka zaleca, żeby nie karmić nimi ptaków wodnych (IFiŻZ PAN 2025, s. 31–32). Dla kaczek i gęsi nie ma też programu kokcydiostatyków, a niektóre z nich powodują u tych ptaków poważne zaburzenia (s. 31).
Przez ostatnie 2–3 tygodnie przed ubojem łącznie 8–12 kg owsa na gęś i do 8 kg marchwi (IFiŻZ PAN 2025, s. 70). Koluda Wielka podaje dziennie 600 g owsa w 13. tygodniu, 500 g w 14. i 450 g w 15.
Pasza ma mieć 2,5–2,8% wapnia (IFiŻZ PAN 2025, tab. 27). Przy dawkach mieszanych samce potrzebują 0,9–1,0%, a samice mają do woli kredę albo śrutowane muszle.
Otwórz kalkulator pasz dla drobiu →Ostatnia zmiana treści: . Pełna, interaktywna wersja: Żywienie gęsi: od gąsięcia do nieśności.