Brojlery w małym stadzie: starter, grower, finisher

Ile paszy zjada brojler dzień po dniu, czym różnią się mieszanki w kolejnych tygodniach, woda i kokcydiostatyki. Liczby z książki IFiŻZ PAN 2025.

Jak szybko rośnie brojler

Tabela Aviagen w książce pokazuje brojlery linii intensywnych: po tygodniu ważą około 213 g, po trzech około 1 kg, a po sześciu około 3 kg. Przez 42 dni zjadają około 4,6 kg paszy, czyli około 1,55 kg paszy na 1 kg przyrostu masy ciała.

Książka liczy zapotrzebowanie z krzywych wzrostu osobno dla kogutków i kurek, a dla stad mieszanych podaje średnią obu płci; w Polsce przeważa chów obu płci razem.

Brojler linii intensywnej, wybrane dni

DzieńMasa ciała, gPasza dziennie, g
721335
1453367
211012105
281616145
352296180
422998207

Tab. 15 (s. 52–53, Aviagen 2022). Średnią dawkę dla każdego okresu podajemy w poradniku Ile paszy zjada kura, kaczka, gęś i indyk.

Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 52–54, tab. 15.

Starter, grower, finisher: co się zmienia

Książka dzieli odchów na cztery okresy: 1–10, 11–24, 25–35 i 36–42 dni. Energia mieszanki rośnie z 12,3 do 13,2 MJ na kilogram, a wapń i fosfor przyswajalny spadają. Energia to średnia obu płci, bez poprawki na temperaturę, a wapń liczy się z proporcji 2,1 do fosforu przyswajalnego.

Dla brojlerów bilansuje się dziś aminokwasy strawne (SID), a białko ogólne jest tylko orientacyjne. Kalkulator Mojej Paszy liczy trzy okresy (starter do 3. tygodnia, grower 4–6 i finisher po 6. tygodniu) i białko ogólne.

Enzymy w paszy działają najlepiej u młodych ptaków, także brojlerów. Premiksy handlowe dla brojlerów mogą zawierać kokcydiostatyki, enzymy i przeciwutleniacze: sprawdź etykietę.

Mieszanka dla brojlerów, na 1 kg

Dni życiaEnergia, kcal (MJ)Wapń, %Fosfor przyswajalny, %
1–102950 (12,3)1,070,535
11–243000 (12,6)0,960,432
25–353100 (13,0)0,650,325
36–423150 (13,2)0,600,300

Tab. 18 (s. 56–57), średnia obu płci; aminokwasy SID w książce.

Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 30, 56–57, tab. 18.

Woda

Drób pije 2–3 ml wody na 1 g paszy, a przy paszy granulowanej więcej. Brojlery piją o około 7% więcej na każdy stopień powyżej 21°C. Przerwa bez wody ponad 12 godzin obniża przyrosty, a ponad 36 godzin powoduje pierzenie i upadki.

Woda może mieć do 3 g rozpuszczonych związków na litr; przy 3–7 g bywają kłopoty, a ponad 7 g się nie nadaje. Azotany i azotyny szkodzą powyżej 15 mg na litr.

Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 25.

Kokcydiostatyki

Mieszanki dla brojlerów mogą mieć kokcydiostatyk, środek chroniący przed kokcydiozą. Brojlerom podaje się go bez ostatnich 5–7 dni przed ubojem.

Dla kaczek i gęsi nie ma programu kokcydiostatyków, a niektóre z nich powodują u tych ptaków poważne zaburzenia. Kokcydiostatyków nie stosuje się też u niosek. Książka zaleca, żeby mieszanek pełnoporcjowych dla brojlerów i indyków nie dawać ptakom wodnym.

Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, s. 31–32.

Brojlery trzymane dłużej niż 6 tygodni

Tabela Aviagen kończy się na 42. dniu, kiedy brojler zjada około 207 g paszy dziennie, a do tego dnia dawka rośnie z każdym dniem. Kalkulator podaje dla brojlerów po 6. tygodniu te 207 g; starsze ptaki zjadają zwykle więcej, więc wpisz swoją dawkę.

Tabela opisuje brojlery linii intensywnych. Kurczęta wolniej rosnące albo z wybiegiem mogą jeść inaczej: zważ paszę, którą stado zjada przez kilka dni, i wpisz w kalkulatorze swoją dawkę.

Źródło: P. Konieczka, A. Tuśnio, S. Smulikowska (red.), Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6, IFiŻZ PAN, Jabłonna 2025, tab. 15.

Ułóż mieszankę dla brojlerów w kalkulatorze: wybierz brojlery i okres, wpisz swoje surowce, a dobierze proporcje pod normę i policzy paszę na całe stado.

Dla twórców aplikacji

Normy kalkulatora, typową dawkę z tabeli Aviagen i zalecane udziały surowców dla brojlerów w każdym okresie podaje narzędzie normy_drobiu; okresy to starter (1–3 tygodnie), grower (4–6) i finisher (po 6. tygodniu). Mieszankę i paszę na całe stado liczy dobierz_proporcje. Wyślij zapytanie POST na https://mojapasza.com/mcp z nagłówkami Content-Type: application/json i Accept: application/json, text/event-stream.

{
  "jsonrpc": "2.0",
  "id": 1,
  "method": "tools/call",
  "params": {
    "name": "normy_drobiu",
    "arguments": {
      "drob": "brojlery",
      "okres": "4-6"
    }
  }
}

Fragment odpowiedzi (result.structuredContent, stan na 30 października 2026):

{
  "gatunek": "Brojlery (kurczęta mięsne)",
  "norma": {
    "okres": "4-6 tygodni (grower)",
    "em": 13,
    "bialko": 19,
    "ca": 0.9,
    "p": 0.65,
    "tluszcz": 4,
    "wlokno": 4,
    "na": 0.15
  },
  "dawka_typowa_g_na_sztuke": {
    "g": 163,
    "zakres": "111–207",
    "zrodlo": "IFiŻZ PAN 2025 (Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla drobiu, wyd. 6), tab. 15 (s. 52–53, Aviagen 2022): brojlery, średnio 22–42 dzień"
  },
  "zalecane_udzialy": {
    "grupa": "Rzeźne (brojlery, indyki)",
    "surowce": [
      {
        "surowiec": "Kukurydza",
        "maks_proc": 40
      },
      {
        "surowiec": "Pszenica",
        "maks_proc": 40,
        "maks_z_enzymem_proc": 100
      },
      {
        "surowiec": "Jęczmień",
        "maks_proc": 10,
        "maks_z_enzymem_proc": 40
      },
      "…"
    ]
  }
}

Limity, darmowy klucz aplikacji, licencja i zasady pokazywania cen: Dla twórców aplikacji.

Porady są ogólne. Gdy brojlery kuleją, ciężko oddychają albo nagle padają, pokaż je lekarzowi weterynarii.

Najczęstsze pytania

Ile paszy zje brojler do uboju?

Brojler linii intensywnej zjada przez 42 dni około 4,6 kg paszy i waży wtedy około 3 kg (Aviagen, w książce IFiŻZ PAN 2025, tab. 15).

Ile paszy dziennie zjada brojler?

Średnio około 54 g w tygodniach 1–3 i 163 g w tygodniach 4–6; 7. dnia około 35 g, 21. dnia 105 g, 42. dnia 207 g (tab. 15).

Kiedy odstawić paszę z kokcydiostatykiem?

Na 5–7 dni przed ubojem (IFiŻZ PAN 2025, s. 31).

Ile wody piją brojlery?

2–3 ml na każdy gram paszy, a w upale o około 7% więcej na każdy stopień powyżej 21°C (IFiŻZ PAN 2025, s. 25).

Czy paszą dla brojlerów można karmić kaczki albo gęsi?

Nie. Książka zaleca, żeby mieszanek pełnoporcjowych dla brojlerów i indyków nie dawać ptakom wodnym; niektóre kokcydiostatyki powodują u kaczek i gęsi poważne zaburzenia (IFiŻZ PAN 2025, s. 31–32).

Otwórz kalkulator pasz dla drobiu →

Ostatnia zmiana treści: . Pełna, interaktywna wersja: Brojlery w małym stadzie: starter, grower, finisher.